Mu mugoroba w’ejo hashize, Leta ya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) n’u Rwanda byasinyiye amasezerano y’amahoro yari ategerejwe na benshi, arimo ingingo ikomeye yo guhagarika intambara no kwambura intwaro imitwe yitwaje intwaro. Ibi ni intambwe ishimishije ku bagizweho ingaruka n’aya makimbirane, ariko igisigaye ni ukubibona bishyirwa mu bikorwa.
Nubwo amasezerano avuga ko impande zombi zizahagarika ibikorwa byo gushyigikira imitwe yitwaje intwaro, haracyari ikibazo gikomeye: hari imitwe myinshi yitwaje intwaro itari iya leta ikiri mu burasirazuba bwa Congo, nk’iyo yateye inkambi y’impunzi mu ntara ya Ituri amasaha make mbere y’isinywa ry’aya masezerano, ikahasiga abantu 10 bishwe.
Iyi ntambwe nshya irasaba ubwitange buhambaye, kuko amahoro nyakuri atagerwaho hatabayeho ihagarikwa ry’intambara ku buryo busesuye ndetse n’ishyirwa mu bikorwa ry’amasezerano ku mpande zose. Icyakora, nta gitekerezo gifatika cyatanzwe kuri ayo mashyaka y’inyeshyamba, cyane cyane ubwo hari inyungu nyinshi z’amabuye y’agaciro ari muri RDC, azifashishwa mu gukora ibikoresho by’ikoranabuhanga nka telefone na imodoka zikoresha amashanyarazi.
Uko bigaragara, amasezerano ntiyagaragaje uburyo ayo matsinda yakwemererwa gusimburwa ku nyungu zabo z’ubukungu, kandi kuba yakwinjizwa mu ngabo za Leta ifite ibibazo by’ubushobozi, bishobora kutabaca intege.
Hari n’icyifuzo cya Leta Zunze Ubumwe za Amerika, cyagaragajwe na Perezida Donald Trump, cyo kubona uburenganzira bwihariye ku mabuye ya RDC. Iki ni ikintu gikunze kurakaza abaturage ba Congo bamaze imyaka bibaza impamvu umutungo w’igihugu cyabo utabagezeho iterambere.
Hari impungenge ku kuba ingabo z’u Rwanda zava muri Congo. Amerika yagaragaje ko bizashoboka ari uko umutwe wa FDLR ukurwaho, ariko ikibazo gikomeye ni uko u Rwanda rukomeje guhakana ko rufite ingabo mu burasirazuba bwa Congo, nubwo ibimenyetso bihari bigaragaza ko rushyigikira umutwe wa M23.
Nta gushidikanya, aya masezerano ni intambwe ikomeye. Ariko se azagerwaho? Ibi bizagaragarira mu mikoranire, ubushake bwa politiki n’uko abaturage bazabyitabira.
Ivomo : BBC
